ได้จัดตั้งขึ้นครั้งแรกเมื่อใดไม่สามารถหาหลักฐานที่ แน่ชัด
ได้สันนิษฐานว่ามีมาแต่ปี พ.ศ.2436 ซึ่งเริ่มมีการแบ่งส่วนราชการ ในจังหวัดแพร่ เป็น 6 หน่วยงานตามแบบแผนองกระทรวงมหาดไทย
       ในปี พ.ศ.2445 ตำรวจเมืองแพร่ได้มีผลงานในการปราบปรามกลุ่มเงี้ยวปล้นเมืองแพร่ เมื่อวันที่ 25 กรกฎา รัตนโกสินทร์ศก 121 เวลาเช้า (ตรงกับ พ.ศ.2445) ได้มีพวกเงี้ยว เข้าตีโรงตำรวจภูธรนอกประตูชัยไล่ฟันพลตำรวจแตกตื่นหนีไปหมด ตำรวจภูธรถูกฟันบาดเจ็บ 4 คน แต่อำแดงคำภรรยา ร.ต.ต.ตาด ไม่ยอมหลบหนีได้เอาปืนยิงต่อสู้เงี้ยวจึงถูกพวกเงี้ยวซึ่งมีจำนวนมากกว่า เอาดาบไล่ฟันอำแดงคำและบุตรเลี้ยงถึงแก่ความตาย แล้วเข้าเก็บเอาปืนและเครื่องอาวุธต่าง ๆ หนีไป การยึดโรงพักเป็นไปอย่างเงียบเชียบเพราะกองโจรใช้แต่อาวุธดาบและมีด เมื่ออำแดงคำ ภริยา ร.ต.ต.ตาด ตำรวจเมืองแพร่ ที่ปฏิบัติหน้าที่สมกับเป็นเมียตำรวจที่ดีใช้อาวุธ ปืนเข้ายิงต่อสู้ ทำให้บรรดาข้าหลวงในเมืองได้ยินเสียงปืนและรู้ตัวว่ามีเหตุร้ายเกิดขึ้น การยึดโรงพักครั้งนั้นทำให้กองโจรมีอาวุธที่ทันสมัยไว้ในครอบครองรวม กันเกือบ 100 กระบอก และมีกระสุนปืนรวมกันเกือบ 10,000 นัด